[et_pb_section fb_built=”1″ _builder_version=”4.27.5″ _module_preset=”default” background_color=”#F0F0F0″ global_colors_info=”{}”][et_pb_row _builder_version=”4.27.5″ _module_preset=”default” global_colors_info=”{}”][et_pb_column type=”4_4″ _builder_version=”4.27.5″ _module_preset=”default” global_colors_info=”{}”][et_pb_heading title=”Morgludiant Masnachol” _builder_version=”4.27.5″ _module_preset=”default” title_font=”|600|||||||” global_colors_info=”{}”][\/et_pb_heading][et_pb_text _builder_version=”4.27.6″ _module_preset=”default” ul_font=”|300|||||||” hover_enabled=”0″ global_colors_info=”{}” sticky_enabled=”0″]<\/p>\n
Mae\u2019r dudalen hon yn esbonio sut y gall llongau ledaenu rhywogaethau estron goresgynnol, sut mae rhywogaethau estron goresgynnol yn effeithio ar weithgareddau llongau, y prif rywogaethau risg uchel, a chanllawiau arfer gorau i leihau eu cyflwyniad a\u2019u lledaeniad.<\/span><\/p>\n Gellir dod o hyd i fanylion llawn a chamau bioddiogelwch a argymhellir yn y Cynllun Gweithredu ar gyfer Llwybr Morgludiant Masnachol yng Nghymru<\/a> (Saesneg yn unig gyda chrynodeb Cymraeg)<\/span>.<\/span><\/em><\/p>\n <\/span><\/b><\/p>\n <\/span><\/b><\/p>\n Yngl\u0177n \u00e2\u2019r llwybr<\/b><\/span><\/p>\n Mae morgludiant masnachol yn bwysig ar gyfer cynnal symudiad nwyddau a chefnogi masnach ryngwladol, gyda dros 80% o fasnach fyd-eang (yn \u00f4l cyfaint) yn cael ei chario ar y m\u00f4r (yn \u00f4l Masnach a Datblygu\u2019r Cenhedloedd Unedig<\/a>).<\/p>\n <\/span><\/p>\n Gall rhywogaethau estron goresgynnol ledaenu drwy\u2019r dulliau canlynol:<\/span> <\/span><\/p>\n <\/p>\n [\/et_pb_text][\/et_pb_column][\/et_pb_row][et_pb_row column_structure=”1_2,1_2″ _builder_version=”4.27.5″ _module_preset=”default” global_colors_info=”{}”][et_pb_column type=”1_2″ _builder_version=”4.27.5″ _module_preset=”default” global_colors_info=”{}”][et_pb_text _builder_version=”4.27.5″ _module_preset=”default” ul_font=”|300|||||||” global_colors_info=”{}”]<\/p>\n Biolygru<\/b><\/span> <\/span><\/p>\n Biolygru (neu lygredd biolegol) yw cronni a thyfiant organebau (planhigion, anifeiliaid, bacteria a malurion), gan gynnwys rhywogaethau estron goresgynnol, ar arwynebau tanddwr. Mae organebau biolygru cyffredin yn cynnwys chwistrellau m\u00f4r, cregyn llong a sbyngau. <\/span><\/p>\n Gall biolygredd gronni\u2019n gyflym os gadewir llong yn yr un lle yn y d\u0175r am wythnosau neu\u2019n hirach.<\/span> <\/span>Os caiff y llong ei symud wedyn neu os yw\u2019n teithio i leoliad gwahanol heb ei glanhau yn gyntaf, gall y rhywogaethau sydd wedi cronni ar y cwch ledaenu i\u2019r lleoliad newydd hwn. <\/span>Mae hyd yn oed llongau sydd \u00e2 phaent neu orchuddion gwrthlygru mewn perygl o lygredd gan rywogaethau estron goresgynnol oherwydd bod rhai rhywogaethau estron goresgynnol yn gallu gwrthsefyll effeithiau haenau gwrthlygru.<\/span><\/p>\n Gall glanhau llongau wedi\u2019u llygru yn y d\u0175r, neu lanhau ar y lan lle mae malurion yn cael eu golchi\u2019n syth yn \u00f4l i\u2019r m\u00f4r, hefyd ganiat\u00e1u i rywogaethau estron goresgynnol oroesi a sefydlu yn yr ardal. Gallai darnau a larf\u00e2u gael eu cludo i ardaloedd newydd gyda\u2019r llanw a\u2019r ceryntau. Gall glanhau llongau allan o\u2019r d\u0175r fod yn arbennig o anodd i longau mawr, felly mae cynnal a chadw rheolaidd a defnyddio gwrthlygredd yn allweddol. Gweler yr arfer gorau isod am ragor o wybodaeth. <\/span><\/p>\n [\/et_pb_text][\/et_pb_column][et_pb_column type=”1_2″ _builder_version=”4.27.5″ _module_preset=”default” global_colors_info=”{}”][et_pb_image src=”https:\/\/wildseas.wales\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/Screenshot-2026-03-18-at-16.35.54.jpg” title_text=”Screenshot” align=”center” _builder_version=”4.27.5″ _module_preset=”default” max_width=”100%” custom_margin=”||0px||false|false” custom_padding=”50px||||false|false” global_colors_info=”{}”][\/et_pb_image][et_pb_text _builder_version=”4.27.5″ _module_preset=”default” text_font_size=”12px” global_colors_info=”{}”]<\/p>\n Mannau anodd eu cyrraedd lle gall biolygredd gronni. Ffynhonnell: Ministry for Primary Industries ac wedi\u2019i drwyddedu gan MPI i\u2019w ailddefnyddio o dan y drwydded Creative Commons Attribution 4.0 International. ‘Ar gael yn Saesneg yn unig’<\/p>\n [\/et_pb_text][\/et_pb_column][\/et_pb_row][et_pb_row column_structure=”1_2,1_2″ _builder_version=”4.27.5″ _module_preset=”default” global_colors_info=”{}”][et_pb_column type=”1_2″ _builder_version=”4.27.5″ _module_preset=”default” global_colors_info=”{}”][et_pb_text _builder_version=”4.27.5″ _module_preset=”default” ul_font=”|300|||||||” global_colors_info=”{}”]<\/p>\n D\u0175r a gwaddodion balast<\/b><\/span><\/p>\n Mae d\u0175r balast yn cael ei godi a\u2019i storio mewn tanciau balast mewn llongau i\u2019w sefydlogi tra byddant yn teithio. Tan yn ddiweddar roedd y d\u0175r hwn yn cael ei ryddhau, heb gyfyngiadau, yn y porthladd ar ben y daith ynghyd ag unrhyw organebau neu egin (wyau neu ddarnau) a oedd wedi\u2019u cymryd i mewn yn y porthladd gwreiddiol. <\/span><\/p>\n Daeth y Confensiwn Rheoli D\u0175r Balast (gweler y dudalen polisi a deddfwriaeth<\/a>) i rym yn 2022 ac mae\u2019n golygu bod rhaid cyfnewid (h.y. disodli) d\u0175r balast o longau perthnasol mewn ardaloedd dynodedig ar y m\u00f4r neu ei drin i gael gwared ar neu ladd unrhyw organebau a allai fod yn bresennol. Gellir rheoli d\u0175r balast ar ochr y porthladd hefyd, lle caiff ei symud, ei drin mewn cyfleusterau ar ochr y porthladd, a naill ai ei ddychwelyd i\u2019r llong neu ei ryddhau i\u2019r m\u00f4r. <\/span><\/p>\n Pan gaiff d\u0175r balast ei gludo mewn llong, mae unrhyw waddodion sydd mewn daliant yn y d\u0175r yn cael eu cymryd i fyny hefyd. Unwaith y byddant yn y tanciau balast, mae\u2019r gwaddodion hyn yn setlo i waelod y tanc. Er efallai nad yw amodau\u2019n ffafriol i oroesiad llawer o rywogaethau (oherwydd tywyllwch a newidiadau yn nhymheredd y d\u0175r), gall y gwaddod ddarparu cynefin i rai o\u2019r organebau sy\u2019n goroesi. Felly mae cael gwared ar waddod balast a\u2019i waredu\u2019n briodol hefyd wedi\u2019i gynnwys yn y Confensiwn Rheoli D\u0175r Balast a rhaid gwneud darpariaethau ar gyfer cyfleusterau yn y porthladd ar ben y daith. <\/span><\/p>\n [\/et_pb_text][\/et_pb_column][et_pb_column type=”1_2″ _builder_version=”4.27.5″ _module_preset=”default” global_colors_info=”{}”][et_pb_image src=”https:\/\/wildseas.wales\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/Tugboat-discharging-ballast-water-W.carter-CC0-via-Wikimedia-Commons.jpg” title_text=”Cwch tynnu yn gollwng d\u0175r balast – Ffynhonnell: W.carter, CC0, trwy Wikimedia Commons” align=”center” _builder_version=”4.27.5″ _module_preset=”default” max_width=”100%” custom_margin=”||0px||false|false” custom_padding=”50px||||false|false” global_colors_info=”{}”][\/et_pb_image][et_pb_text _builder_version=”4.27.5″ _module_preset=”default” text_font_size=”12px” global_colors_info=”{}”]<\/p>\n Cwch tynnu yn gollwng d\u0175r balast – Ffynhonnell: W.carter, CC0, trwy Wikimedia Commons<\/p>\n [\/et_pb_text][\/et_pb_column][\/et_pb_row][et_pb_row _builder_version=”4.27.5″ _module_preset=”default” global_colors_info=”{}”][et_pb_column type=”4_4″ _builder_version=”4.27.5″ _module_preset=”default” global_colors_info=”{}”][et_pb_text _builder_version=”4.27.5″ _module_preset=”default” ul_font=”|300|||||||” global_colors_info=”{}”]<\/p>\n Biolygredd ac offer mewnol<\/b><\/p>\n Gall tanciau a phibellau mewnol, nad ydynt fel arfer yn cael eu trin ag unrhyw orchudd gwrthlygru, gael eu llygru gan organebau.<\/span><\/p>\n Gall rhywogaethau estron goresgynnol fyw ar offer a ddefnyddir yn y d\u0175r o bryd i\u2019w gilydd (e.e. cadwyni, angorau, ffenders, rhaffau a thendrau). Gall offer sy\u2019n cael eu cludo ar y llong ac sy\u2019n cael eu gadael yn llaith ar y dec neu eu storio mewn cypyrddau angori hefyd ddarparu arwyneb lle gall rhywogaethau estron goresgynnol oroesi ac yna lledaenu i ardal newydd pan gaiff yr offer eu defnyddio eto. <\/span> <\/span><\/p>\n <\/span><\/p>\n Sut mae rhywogaethau estron goresgynnol yn effeithio ar forgludiant masnachol?<\/b><\/span><\/p>\n Mwy o lusgo a llai o effeithlonrwydd<\/span><\/b>: Ar gyrff llongau, gall dwyseddau uchel o fiolygredd arwain at fwy o lusgo wrth deithio, sy\u2019n golygu anghenion tanwydd a chostau glanhau uwch. Mae\u2019r Sefydliad Morol Rhyngwladol yn amcangyfrif y gall biolygredd gynyddu\u2019r defnydd o danwydd hyd at 40%, gan arwain at gynnydd sylweddol yn \u00f4l troed carbon a chostau gweithredwr. <\/span><\/p>\n Difrod i longau<\/span><\/b>: Gall rhai rhywogaethau estron goresgynnol, fel y diwblynghyren, lynu wrth gyrff a rhannau metel o gychod sydd o dan y d\u0175r, a rhwystro pibellau mewnlif\/all-lif, ac mae cael gwared \u00e2 nhw\u2019n gostus ac yn cymryd llawer o amser. Gall cael gwared ar rywogaethau llygredd caled o\u2019r fath achosi difrod sylweddol i baentiau, haenau ac adeileddau caled, fel y corff neu\u2019r llafnau gwthio. <\/span><\/p>\n Costau cynnal a chadw seilwaith uwch: <\/b><\/span>Gall dwyseddau uchel o rywogaethau estron goresgynnol mewn porthladdoedd a harbyrau arwain at yr angen i gynyddu gwaith glanhau a chynnal a chadw, a all achosi costau sylweddol i awdurdodau harbwr. <\/span><\/p>\n Gwrthod mynediad i borthladdoedd:<\/b><\/span> Mae\u2019n bosibl y gwrthodir mynediad i borthladd i longau perthnasol nad ydynt yn cydymffurfio \u00e2\u2019r Confensiwn Rheoli D\u0175r Balast a\/neu y c\u00e2nt eu cyfarwyddo i dalu cost trin d\u0175r balast ar ochr y porthladd. <\/span><\/p>\n <\/strong><\/span><\/p>\n <\/strong><\/span><\/p>\n <\/strong><\/span><\/p>\n Enghraifft o INNS sy’n berthnasol i longau masnachol<\/span><\/span> <\/span><\/strong><\/span><\/p>\n [\/et_pb_text][\/et_pb_column][\/et_pb_row][et_pb_row column_structure=”1_3,1_3,1_3″ _builder_version=”4.27.5″ _module_preset=”default” custom_margin=”0px||||false|false” custom_padding=”0px||||false|false” global_colors_info=”{}”][et_pb_column type=”1_3″ _builder_version=”4.27.5″ _module_preset=”default” background_color=”#ffffff” custom_padding=”15px|15px|15px|15px|false|false” border_radii=”on|10px|10px|10px|10px” global_colors_info=”{}”][et_pb_blurb title=”Chwistrell f\u00f4r garped” image=”https:\/\/wildseas.wales\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/Carpet-sea-squirt-Didemnum-vexillum-3-Joe-Ironside.jpg” module_class=”pa-toggle-blurb” _builder_version=”4.27.6″ _module_preset=”default” header_text_color=”#00080c” header_font_size=”24px” body_font_size=”17px” body_line_height=”1.4em” body_ul_font=”–et_global_body_font|300|||||||” custom_css_free_form=”selector .et_pb_main_blurb_image img {|| display: block;|| width: 100% !important;|| height: 300px !important;|| object-fit: cover !important;||}||selector .et_pb_main_blurb_image {|| width: 100%;|| overflow: hidden;||}” locked=”off” global_colors_info=”{}”]<\/p>\n (Didemnum vexillum) <\/em><\/p>\n Sut maent yn ymledu:<\/span><\/b> <\/span><\/p>\n Pam eu bod nhw’n broblem:<\/span><\/b> <\/span><\/p>\n I gael rhagor o wybodaeth, gweler Porth Gwybodaeth Ysgrifenyddiaeth Rhywogaethau Estron Prydain Fawr<\/a><\/span> ac Atlas y Rhwydwaith Bioamrywiaeth Cenedlaethol<\/a><\/span>. Mae dolen i\u2019r cynllun gweithredu ar gyfer rhywogaethau i\u2019w chael yma<\/a>.<\/span> <\/span><\/p>\n \u2013<\/span><\/p>\n \ud83d\udcf8 \u00a9 Chwistrell m\u00f4r Didemnum vexillum – Joe Ironside<\/span><\/span> <\/span><\/span><\/p>\n [\/et_pb_blurb][\/et_pb_column][et_pb_column type=”1_3″ _builder_version=”4.27.5″ _module_preset=”default” background_color=”#ffffff” custom_padding=”15px|15px|15px|15px|false|false” border_radii=”on|10px|10px|10px|10px” global_colors_info=”{}”][et_pb_blurb title=”Cranc manegog Tsieina” image=”https:\/\/wildseas.wales\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/Mitten-crab-2_Chester-c-Chloe-Powell-Jennings.jpg” module_class=”pa-toggle-blurb” _builder_version=”4.27.6″ _module_preset=”default” header_text_color=”#00080c” header_font_size=”24px” body_font_size=”17px” body_line_height=”1.4em” body_ul_font=”–et_global_body_font|300|||||||” custom_css_free_form=”selector .et_pb_main_blurb_image img {|| display: block;|| width: 100% !important;|| height: 300px !important;|| object-fit: cover !important;||}||selector .et_pb_main_blurb_image {|| width: 100%;|| overflow: hidden;||}” locked=”off” global_colors_info=”{}”]<\/p>\n (Eriocheir sinensis) <\/em><\/p>\n Sut maent yn ymledu:<\/span><\/b> <\/span><\/p>\n Pam eu bod nhw’n broblem:<\/span><\/b> <\/span><\/p>\n I gael rhagor o wybodaeth, gweler Porth Gwybodaeth Ysgrifenyddiaeth Rhywogaethau Estron Prydain Fawr<\/a><\/span> ac Atlas y Rhwydwaith Bioamrywiaeth Cenedlaethol<\/a><\/span>. Mae dolen i\u2019r cynllun gweithredu ar gyfer rhywogaethau i\u2019w chael yma<\/a>.<\/span> <\/span><\/p>\n \u2013<\/span><\/p>\n \ud83d\udcf8 \u00a9 Cranc manegog Tsieina – Chloe Powell Jennings<\/span><\/span> <\/span><\/span><\/p>\n [\/et_pb_blurb][\/et_pb_column][et_pb_column type=”1_3″ _builder_version=”4.27.5″ _module_preset=”default” background_color=”#ffffff” custom_padding=”15px|15px|15px|15px|false|false” border_radii=”on|10px|10px|10px|10px” global_colors_info=”{}”][et_pb_blurb title=”Cragen foch rapa wythiennol” image=”https:\/\/wildseas.wales\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/Rapana_Black_Sea_2008_G1.jpg” module_class=”pa-toggle-blurb” _builder_version=”4.27.5″ _module_preset=”default” header_text_color=”#00080c” header_font_size=”24px” body_font_size=”17px” body_line_height=”1.4em” body_ul_font=”–et_global_body_font|300|||||||” custom_css_free_form=”selector .et_pb_main_blurb_image img {|| display: block;|| width: 100% !important;|| height: 300px !important;|| object-fit: cover !important;||}||selector .et_pb_main_blurb_image {|| width: 100%;|| overflow: hidden;||}” locked=”off” global_colors_info=”{}”]<\/p>\n (Rapana venosa) <\/em><\/p>\n Rhywogaethau ar y Gorwel<\/span><\/span><\/b><\/p>\n Sut maent yn ymledu:<\/span><\/b> <\/span><\/p>\n Pam eu bod nhw’n broblem:<\/span><\/b> <\/span><\/p>\n I gael rhagor o wybodaeth, gweler Porth Gwybodaeth Ysgrifenyddiaeth Rhywogaethau Estron Prydain Fawr<\/a> ac Atlas y Rhwydwaith Bioamrywiaeth Cenedlaethol<\/a>. <\/span><\/p>\n \u2013<\/span><\/p>\n \ud83d\udcf8 \u00a9 Veined r\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n